دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۳

گفت‌وگو با نویسنده و پژوهشگر حوزه ادبیات پایداری؛

هفته کتاب، فرصتی برای بازخوانی رسالت کتابخانه‌های عمومی در گسترش فرهنگ مطالعه

مهری غلامپور

مهری غلام‌پور؛ نویسنده ادبیات پایداری و پژوهشگر ادبی، با اشاره به اهمیت هفته کتاب، بر ضرورت معرفی ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده کتابخانه‌ها، تداوم فعالیت‌های ترویجی و نقش کتابخانه‌های سیار در تحقق عدالت فرهنگی تأکید کرد.

به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مهری غلام‌پور؛ پژوهشگر ادبی و نویسنده حوزه ادبیات پایداری، در گفت‌وگو با ستاد خبری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، با اشاره به جایگاه کتابخانه‌های عمومی در گسترش فرهنگ مطالعه، اظهار کرد: با توجه به اینکه کتابخانه‌های عمومی در مناطق مختلف حضور دارند، می‌توانند به تحقق عدالت فرهنگی کمک کنند و دسترسی برابر همه اقشار جامعه به دانش را بدون محدودیت مالی فراهم آورند. کتابخانه‌ها امکان یادگیری همیشگی را برای همه سنین، از کودک تا سالمند، فراهم می‌کنند و در واقع نگهبان فرهنگ و حافظ هویت و حافظه تاریخی جامعه هستند.

وی با اشاره به ظرفیت هفته کتاب برای معرفی خدمات کمترشناخته‌شده کتابخانه‌ها افزود: در این هفته می‌توان تصویر ذهنی مخاطبان را تغییر داد و کتابخانه را به‌عنوان یک مرکز فعالیت پویا معرفی کرد، نه مکانی که وظیفه‌اش صرفا نگهداری و امانت کتاب است. معرفی خدمات نوین، آشناکردن مردم با منابع دیجیتال و کتاب‌های الکترونیک و برگزاری برنامه‌های فرهنگی در پارک‌ها و فضاهای عمومی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد.

غلام‌پور ادامه داد: برای جذب مخاطبان جدید، به‌ویژه جوانان، می‌توان برگزاری کارگاه‌ها و رویدادهای جذاب و متفاوت را در دستور کار قرار داد تا مردم با ابعاد و ظرفیت‌های مختلف کتابخانه‌های عمومی بیشتر آشنا شوند.

کتاب؛ راهی برای تعمیق تفکر در دنیای اطلاعات بیهوده

نویسنده کتاب «سیگاریا رو به سوریه نمی‌برن» با اشاره به تغییر سبک زندگی و گسترش فضای مجازی، درباره ضرورت توجه به ترویج کتابخوانی اظهار کرد: مسلماً فضای مجازی باعث سطحی‌شدن فکر و کاهش تمرکز ما شده است؛ در حالی که کتاب برخلاف این فضا، به عمیق‌شدن تفکر، افزایش تمرکز و تقویت قدرت تحلیل کمک می‌کند. در واقع، کتاب برای جلوگیری از «احمق‌شدن» در دنیای پر از اطلاعات بیهوده ضروری است.

این پژوهشگر ادبی افزود: هفته کتاب، راهی برای یادآوری اهمیت کتاب در زندگی روزمره است؛ اما نباید اثرگذاری آن را به روزهای این مناسبت محدود کنیم. باید کاری کنیم که مطالعه به بخشی از زندگی روزانه مردم تبدیل شود و افراد در طول سال نیز با کتاب و کتابخوانی ارتباط داشته باشند.

کتابخانه‌های سیار؛ امکانات فرهنگی متحرک برای مناطق کم‌برخوردار

غلام‌پور در ادامه با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌های سیار در ارائه خدمات فرهنگی و ترویجی، گفت: کتابخانه‌های سیار در واقع امکانات فرهنگی متحرکی هستند که می‌توانند به مناطق کم‌برخوردار سفر کنند و آن‌ها را از انزوا و حاشیه‌بودن دور کنند.

وی با تأکید بر اینکه فعالیت این کتابخانه‌ها نباید صرفاً به امانت کتاب محدود شود، افزود: کتابخانه‌های سیار می‌توانند ظرفیتی برای برگزاری کارگاه‌های کوتاه و متفاوت باشند. در حوزه آموزش و مهارت‌آموزی می‌توان برنامه‌هایی مانند آموزش سواد دیجیتال، مهارت‌های فنی و کلاس‌های جبرانی را اجرا کرد. در حوزه هنر و خلاقیت نیز کارگاه‌های نقاشی و موسیقی و نمایش‌های عروسکی می‌توانند مورد توجه قرار گیرند.

نویسنده کتاب «خلبان رئیس‌جمهور» ادامه داد: ترویج سلامت و محیط زیست از طریق آموزش‌های بهداشتی و آشنایی با شیوه‌های حفظ منابع طبیعی و همچنین ایجاد فضای گفت‌وگو و تعامل اجتماعی و اتصال مردم به رویدادهای جهانی، از دیگر ظرفیت‌هایی است که می‌توان در فعالیت کتابخانه‌های سیار دنبال کرد.

کتابخانه‌های سیار؛ سفیران فرهنگ و دانایی با تکیه بر هویت محلی

غلام‌پور درباره چگونگی تبدیل کتابخانه‌های سیار به سفیران فرهنگ و دانایی در مناطق دورافتاده کشور نیز بیان کرد: کتابخانه سیار زمانی به سفیر فرهنگ و دانایی تبدیل می‌شود که از «ارائه کالا»، یعنی کتاب، به سمت «ارائه ارزش»، یعنی دانش کاربردی و احترام به هویت، حرکت کند.

وی تصریح کرد: کتابخانه‌های سیار باید یاد بگیرند که چگونه زبان علم را با زبان قلب و فرهنگ محلی ترجمه کنند. به این معنا که در کنار ارائه کتاب و منابع مطالعاتی، بتوانند دانش و آگاهی را متناسب با فرهنگ و هویت مردم هر منطقه در اختیار آن‌ها قرار دهند.

جایزه «هم‌خوان»؛ فرصتی برای معرفی کتابخانه‌ها و خدمات آن‌ها به مردم

این نویسنده در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره انتظارات خود از جایزه ملی «هم‌خوان»، در مسیر توسعه خدمات کتابخانه‌ای و گسترش فرهنگ مطالعه، اظهار کرد: اگر این جایزه برای عموم مردم طراحی شده باشد و صرفا به کتابداران تعلق نداشته باشد، می‌تواند خود به‌تنهایی مروج خوبی برای شناساندن کتابخانه‌ها، امکانات، خدمات و کتاب‌ها باشد.

وی افزود: مشارکت عموم مردم در چنین رویدادی می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر جامعه با ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی را فراهم کند و به معرفی خدمات و امکانات این مراکز در سطح گسترده‌تری منجر شود.